جذب فسفر و عملکرد ژنوتیپ‌ها و ارقام جو در سطوح مختلف فسفر تحت شرایط دیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران

چکیده

به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف مصرف فسفر و اختلاف ارقام و ژنوتیپ‌های جو در جذب فسفر و تولید عملکرد دانه و کاه و کلش ، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار سطح کود فسفره 0، 15، 30 و 45  کیلوگرم پنتا اکسید فسفر در هکتار) در کرت‌‌های اصلی، و تعداد ده رقم و ژنوتیپ‌‌ جو در کرت‌های فرعی در سه تکرار و به مدت سه سال (91-1388) در ایستگاه‌ تحقیقات کشاورزی دیم مراغه اجرا گردید. بر اساس نتایج حاصله،سطوح کودی فسفر، تاثیر معنی­داری برکلش و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های جو  داشت. افزایش میزان مصرف فسفر تا مقادیر 30 و 45 کیلوگرم کود پنتا اکسید فسفر در مقایسه با شاهد باعث افزایش معنی‌دار کاه و کلش، و عملکرد دانه جو شد. نتایج اثرات ارقام نشان دادکه  ژنوتیپ‌های  مختلف جو در میزان عملکرد دانه از نظر آماری اختلاف معنی‌داری نداشتند، ولی رقم آبیدر، ژنوتیپ URB81/3 و دایتون برتری نسبی به سایر ژنوتیپ‌ها نشان دادند. با افزایش میزان مصرف فسفر، غلظت و جذب فسفر در کاه و کلش بطور معنی‌داری افزایش یافت. ژنوتیپ‌های  Dari-ERB87/2و URB81/3 در مقایسه با دیگر ژنوتیپ‌ها بیشترین غلظت فسفر در کاه و کلش را داشتند. اما در حداقل میزان فسفر مصرفی توانایی جذب فسفر ژنوتیپ‌هایURB82/9  وURB81/5 در مقایسه با ارقام سهند، آبیدر و دایتون و دیگر ژنوتیپ‌ها بیشتر بود. این مطالعه نشان می‌دهد که با افزایش میزان مصرف فسفر، تولید کاه وکلش، عملکرد دانه، غلظت و جذب کل فسفر در کاه و کلش،  و دانه جو افزایش می‌یابد. جذب فسفر ژنوتیپ‌ها و ارقام جو در مقادیر مختلف فسفر  ‌متفاوت‌ بودند. ژنوتیپ‌های URB82/9  وURB81/5 توانایی جذب فسفر بیشتری در فسفر کمتر خاک دارند و جذب ‌فسفرکل به میزان رشدگیاه، میزان مصرف‌کود فسفره و نوع‌ ژنوتیپ و رقم ‌بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study on phosphorus uptake and yields of different barley varieties and genotypes at different fertilizer application rates under dryland condition

نویسندگان [English]

  • G.R. Valizadeh
  • B. Sadegzadeh
  • J. Asghari Meydani
Dryland Agricultural Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension (AREEO), Maragheh, Iran
چکیده [English]

Study on differences of barley varieties and genotypes at different P fertilizer rates on grain yields and P uptake under dry land condition was carried out. In this study, experiments were conducted with four levels of phosphorus fertilizer rates as a main plots and ten barley varieties and genotypes as sub plots with split plot design with three replications from 2009 to 2012 in main station of Dryland Agricultural Research Institute. Results showed that with increasing phosphorus application rates, grain and straw yields, P concentration, P uptake of different wheat varieties and genotypes were differently and significantly increased. Phosphorus treatments 30 and 45 kg P2O5/ha compared to control (0 P2O5/ha) had highest grain, straw yields, P concentration in grain and straw, and total P uptake. Barley genotypes and varieties were not significantly different in grain yields, but differed relatively due to selected and evaluated genotypes in cereal section for drought condition. URB81/3, Abidar, Dayton compared to other had highest grain and straw yields. Total P uptake for different varieties and genotypes were differed significantly. Genotype Dari-ERB87/2 had highest P uptake compared to other genotypes and varieties. Barley genotypes and varieties indicated that URB82/9  and URB81/5 had highest P uptake at low phosphorus application compared to other varieties and genotypes, while the other genotypes increased P uptake with increasing P rates. It can be concluded that addition P fertilizer to soil increase barley yields. Varieties and genotypes differed in P uptake and relatively grain and straw yields. Yields of barley and P uptake depend on growth rates, rain fall and its distribution, P application rates and differences of barley genotypes. URB82/9 and URB81/5  can increase P uptake at less applied phosphorus fertilizer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Barley genotypes and varieties
  • P fertilizer
  • P uptake
  • P recovery
  • grain and straw yields